بازار سرمایه همچنان حرف برای گفتن دارد!

گزارش بازار نهم فروردین ماه ۹۹

امروز در حالی به استقبال نخستین روز معاملاتی هفته جاری بازار سهام کشورمان رفتیم که همچنان کووید۱۹ بزرگترین ریسک حاکم بر بازارهای جهانی است. در تعطیلات آخر هفته، افت مجدد قیمت نفت به محدوده ۲۵ دلار را شاهد بودیم. از سوی دیگر، با توجه به خوش بینی ها نسبت به بسته محرک اقتصادی ۲ تریلیون دلاری ضدکرونایی آمریکا، بازارهای مالی جهانی در ۲ رو اخیر، بخش قابل توجهی از افت خود را جبران کردند. داوجونز بیشترین رشد ۳ روزه پیاپی خود را در ۸۷ سال گذشته ثبت نموده است. قیمت جهانی مس که تا حوالی ۴۳۰۰ دلار ریزش کرده بود توانست به محدوده ۴۸۰۰ دلار برسد. هر چند افت ایندکس دلار از حوالی ۱۰۳ واحد به ۹۸ واحد نیز در بهبود قیمت کامودیتی ها تاثیر قابل توجهی داشته است. شمش صادراتی ایران نیز بیش از ۱۰ درصد افت قیمت داشته است.

اما در مورد نفت، اختلافات بر سر کاهش عرضه نفت همچنان پابرجاست و این در حالی است که علاوه بر عربستان و آمریکا و روسیه، این بار نیجریه نیز نقش آفرینی می کند!

بازار امروز همانطور که پیش بینی می شد پرتقاضا آغاز شد. گروه های بانکی، فلزاتی، غذایی و پتروشیمی بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. ۳۶۴۰ میلیارد تومان در بورس و ۲۲۳۰ میلیارد تومان در فرابورس و در مجموع در حدود ۵۹۰۰ میلیارد تومان معامله را در بازار سرمایه شاهد بودیم. شاخص کل بورس که در نیمه دوم اسفند  از حوالی ۵۵۰ هزار واحدی بیش از ۵۵ هزار واحد افت کرده بود، امروز با ۱۱۲۵۸ واحد افزایش در جایگاه ۵۳۲۵۲۶ واحدی ایستاد که البته اگر قانون جدید حجم مبنا در کار نبود، قطعا افزایش شاخص بیش از اینها بود. گزارش ۱۲ ماهه شرکتها نیز یکی پس از دیگری منتشر می شود؛ در سال ۹۸ کچاد ۹۶۰۰ میلیارد تومان، نوری ۲۴۰۰۰ میلیارد تومان، فخوز ۱۶ هزار میلیارد تومان و فملی ۲۲ هزار میلیارد تومان  فروش داشته اند.

شاید به جرات بتوان گفت مهم ترین محرک بازار سرمایه در سال ۹۹، افزایش انتظاری نرخ ارز و تورم است. با یک بررسی ساده و با مقایسه وضعیت دولت در سالهای گذشته می توان به این مساله پی برد که دولت احتمالا امسال با کسری بودجه قابل توجهی روبرو خواهد بود.

بودجه ای که به گواه بسیاری از نمایندگان مجلس، اقتصاددانان و کارشناسان ارقام بسیار خوش بینانه ای را بویژه در بخش درآمدی دولت در دل خود دارد. یک نمونه مهم آن، فروش روزانه ۱ میلیون بشکه نفت با قیمت ۵۰ دلار!

دولت در لایحه بودجه مبلغ ۴۵ هزار میلیارد تومان تحت عنوان منابع حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی پیش بینی کرده است.

فشار حداکثری ترامپ مدتهاست که فروش روزانه ما را به کمتر از ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسانده که آن هم با توجه به تخفیفات ایران به خریداران و نیز هزینه های قابل توجه دور زدن تحریم ها برای فروش نفت، درآمد چندانی را نصیب دولت نخواهد نمود. از سوی دیگر، درآمد مورد انتظار دولت از محل مالیات ها نیز با توجه به وضعیت اقتصادی پیش آمده در سال جاری به احتمال فراوان دست نیافتنی خواهد بود.

تا قبل از شیوع کرونا در  کشور، گزارش های کارشناسی از کسری بودجه ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی دولت در سال ۹۹ خبر می دادند. این در شرایطی است که رئیس جمهور امروز اعلام نمود ۲۰ درصد بودجه سال ۹۹ دولت یعنی حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان به کورونا اختصاص خواهد یافت ( این رقم معادل ۲ برابر بودجه فروش نفت است)

در طی سال جاری، برداشت از منابع صندوق توسعه ملی – که بعید به نظر می رسد مانده ی  قابل توجهی داشته باشد- ، استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول و افزایش پایه پولی که در نهایت منجر به تورم بیشتر خواهد شد و از سوی دیگر، افزایش نرخ ارز، تقریبا غیرقابل اجتناب خواهد بود.

البته در این میان راهکار های دیگری نیز مطرح است. از جمله اخذ مالیات از سود سپرده های بانکی، مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی، کاهش معافیت های مالیاتی، وصول بدهی های معوق مالیاتی، حذف دهک های بالای درآمدی از دریافت یارانه نقدی ( سالانه حدود ۴۲ هزار میلیارد تومان یارانه نقدی به مردم داده می‌شود ) ، اصلاح تعرفه گمرکی و …

به نظر می رسد با توجه به شرایط کنونی اقتصاد و فشار مضاعف بر دولت در زمینه درآمدزایی، دولت به ناچار به سراغ راهکارهای فوق – با نسبت های مختلف و با فواصل زمانی متفاوت – خواهد رفت.

از سوی دیگر فعلا در بازار مسکن هم خبری نیست!

طبق آخرین داده های منتشره بانک مرکزی، حجم معاملات مسکن شهر تهران در اسفند ماه ۹۸ نسبت به ماه قبل با کاهش ۲۴ درصدی مواجه بوده است.  این در حالی است که در اسفند ماه سال ۹۷، رشد بیش از ۳۷ درصدی تعداد معاملات نسبت به بهمن ماه همان سال را شاهد بودیم.  همچنین در مقایسه ماه به ماه نیز، در اسفند ۹۸ نسبت به اسفند ۹۷ ، شاهد افت ۲۰ درصدی تعداد معاملات مسکن تهران هستیم. شیوع ویروس کورونا در سطح کشور و کاهش تردد ها، اصلی ترین دلیل افت محسوس معاملات مسکن است.

 

وضعیت بازارها در سال ۹۸:

دلار: ۲۰ درصد رشد

مسکن: ۳۹ درصد رشد

بورس: ۱۸۶ درصد رشد

شایان ذکر است که نرخ ارز در سال ۹۸ کمتر از ۲۰ درصد افزایش یافت؛ متوسط قیمت مسکن نیز در طی سال ۹۸  با ۳۹ درصد افزایش از  ۱۱٫۲ به ۱۵٫۶ میلیون تومان رسیده است  این در حالی است که شاخص کل بورس با جهش قابل توجه از ۱۷۹ هزار واحد در ابتدای سال ۹۸ به ۵۱۲ هزار واحد در پایان سال رسید. یعنی رشد بیش از ۱۸۶ درصدی در طی یکسال!

 

رشد بازار در آخرین روز معاملاتی سال۱۳۹۸

بورس تهران در معاملات دیروز کاهش  ۳۶۵۴ واحدی را به ثبت رساند. سقوط قیمت کامودیتی‌ها و افت سهمگین شاخص بورس آمریکا و سایر کشورها از مهمترین دلایل فشار عرضه و افت بازار روز گذشته بود.

اما امروز در آخرین روز هفته و آخرین روز معاملاتی در سال ۱۳۹۸  شاهد بازگشت شاخص به مدار مثبت بودیم. شاخص کل با رشد  ۱۰۴۷۴ واحدی به  ۵۱۲ هزار ۹۰۳ واحد و شاخص کل هم وزن با افزایش  ۳۲۹۹ واحدی به  ۱۷۷ هزار و ۸۳  واحد رسیدند. بیشترین تاثیر مثبت بر شاخص کل ناشی از نمادهای  ” کگل،  رمپنا و فولاد” بود. ارزش معاملات بورس و فرابورس نیز به ترتیب ۴۴۰۰  و  ۲۰۲۱  میلیارد تومان بود.

در هفته ای که گذشت  بازار جهانی دلگرم‌کننده نبودند. از یک طرف ویروس کرونا  باعث  تعلیق بسیاری از فعالیت‌های تولیدی و خدماتی در سطح دنیا شده و بسیاری از کشورها مقررات کاملا محدودکننده‌ای برای رفت‌وآمد و تجارت وضع کرده‌اند و از طرف دیگر به نظر می‌رسد عربستان همچنان قصد دارد جنگ نفتی را ادامه دهد. به همین دلیل بیش از دهها سناتور جمهوریخواه آمریکا در نامه‌ای به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی از وی خواستند در شرایطی که اقتصاد جهان مورد تهاجم ویروس کرونا قرار گرفته است، برای آرام کردن تنشها در بازار نفت اقدام کند.

در حال حاضر قیمت هر بشکه نفت برنت به ۲۸٫۵۲دلار رسیده است. مس در یک اتفاق عجیب به کمتر از ۵ هزار دلار رسیده است و در محدوده  ۴۹۰۰ دلار  معامله می­شود. روی به۱۸۶۳ دلار و قیمت هر انس طلا به ۱۴۹۵ دلار رسیده است.

بررسی بازارهای موازی نشان می­دهد نرخ دلار امروز در محدوده ۱۶۰۵۰  تومان و قیمت سکه نیز حدود ۶ میلیون و ۲۰ هزار تومان است.

در حوزه اخبار، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد که این بانک با تامین ۱۴.۸ میلیارد دلار برای کالاهای اساسی و دارو در شرایط بسیار سخت تحریمی، اجازه هیچگونه کمبود کالا را نداده است. همتی ضمن اینکه از بانک ها خواست که اقساط برداشتی تسهیلات قرض الحسنه و وام هایی که مشمول تعویق سه ماهه می شوند را به حساب مشتریان برگردانند، این اقدام را تخلف دانست. وی همچنین اعلام کرد که  افزایش نرخ حق بیمه خودرو برای سال ۹۹ حدود ۲۵ درصد خواهد بود.

رئیس کل بیمه مرکزی اعلام کرد که  مبلغ ۴۰۰ میلیارد تومان به وزارت بهداشت برای مقابله با کرونا پرداخت کرده‌ایم.

صندوق بین‌المللی پول اعلام کرد که مذاکرات درباره اعطای تسهیلات ۵ میلیارد دلاری به ایران در جریان است.

فرهاد دژپسند وزیر اقتصاد با رضایت از عملکرد بورس، اعلام کرد که عرضه های اولیه از ابتدای سال ادامه می یابد و انتظار می رود بخشی از سهام دولتی در نیمه دوم فروردین عرضه شود.

غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضائیه از بازگشت بیش از ۱۶۰۰ میلیارد تومان بدهی ابر بدهکار به هشت بانک بورسی و غیر بورسی خبرداد.

در حوزه اخبار خارجی، به گفته مدیر مرکز تحقیقات بالینی دانشگاه کوئینزلند استرالیا یکی از داروهای درمان کرونا به افرادی که که تست ابتلا آنها مثبت بود، داده شده است و  باعث ناپدید شدن ویروس از بدن آنها و بدنبال آن بهبودی کامل بیمار از عفونت شده است.

یک شرکت داروسازی فرانسوی مدعی شده دارویی به نام «هیدروکسی کلروکین»، با نام تجاری «پلاکونیل» که برای درمان «مالاریا» مورد استفاده قرار می‌گیرد می‌تواند بیماران مبتلا به ویروس «کرونای جدید» را نیز درمان کند.نتایج آزمایش انجام شده با این دارو نشان می‌دهد در ۲۴ نفر از بیماران مبتلا به کرونا ۶ روز بعد از استفاده از پلاکونیل، ویروس کرونا از بین رفته است.

کمیسیون توسعه و اصلاح ملی چین پیش‌بینی کرد به زودی اقتصاد چین به شرایط عادی بازگردد. گزارش مرکز ملی آمار چین نشان می‌دهد که تولید صنعتی این کشور در دو ماه ابتدایی سال میلادی، ۱۳٫۵درصد افت کرده است. بخش خرده‌فروشی چین، ۲۰٫۵ درصد در دو ماه اول ۲۰۲۰ افت کرده است. فعالیت‌های ساخت‌وساز نیز در این کشور ۲۴٫۵ درصد کاهش یافته است.  کاهش‌ شدید فعالیت‌های اقتصادی در بخش‌های مختلف، به دلیل قرنطینه گسترده و اقدامات فاصله‌گیری اجتماعی برای توقف شیوع ویروس کرونا اتفاق افتاده بود. در بیشتر روزهای ماه ژانویه و فوریه، کارخانه‌ها و کسب‌وکارها در سراسر چین تعطیل بودند.

صندوق بین‌المللی پول اعلام کرد آماده است تا صندوق ۱ تریلیون دلاری خود را برای وام‌دهی به جهت کمک به کشورهای جهان در مقابله با تأثیرات اقتصادی و انسانی ویروس کرونا استفاده کند.

وزیر خزانه دارى امریکا اعلام کرد سعى داریم بین ۶ تا ٨ ماه تمام مشاغل از مالیات معاف بمانند.٣٠٠ میلیارد دلار نیز براى حمایت از درآمدزایی اختصاص یافته است. وی ادامه داد که فدرال رزرو در همکارى با ما در خزانه دارى، اوراق بهادار استقراضى به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد دلار را خرید خواهد کرد.لایحه حمایت مالى ۸۵۰ میلیارد دلارى را با جمهوریخواهان در سنا و با مجلس نمایندگان درمیان گذاشته‌ام و براى حمایت از کارگران آمریکایى این لایحه به سرعت تصویب خواهد شد.

رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی در توئیتر با اشاره به شیوع گسترده ویروس کرونا نوشت که جهان در جنگ با دشمنی پنهان بوده و ما پیروز می‌شویم.

در تازه ترین دور رقابت های مقدماتی حزب دمکرات آمریکا برای تعیین نامزد این حزب در انتخابات ماه نوامبر سه ایالت فلوریدا، ایلینوی و آریزونا رای گیری کرده اند.رسانه های آمریکایی پیش بینی می کنند که جو بایدن با اختلاف زیاد در فلوریدا و ایلینوی سناتور سندرز را شکست دهد.

در پایان، طی یکسال گذشته شاهد ریسک­های متفاوتی در بازار سرمایه بودیم لکن آنچه در نهایت دیدیم رشد این بازار و تبدیل شدن آن به یک بازار بی رقیت در قیاس با سایر بازارها بود. افزایش تعداد کدهای بورسی، افزایش حجم و ارزش معاملات، سرازیر شدن نقدینگی­های سرگردان به این بازار، رشد نقدینگی کشور، توجه دولت به بورس و سعی در تامین مالی در بورس از طریق فروش بنگاههای دولتی، افزایش نرخ دلار، پیش بینی تورم در سال ۹۹  و سپر محافظتی بورس در مقابل تورم،  افزایش امیدها به درمان ویروس کرونا، کاهش نرخ‌های بهره و به تبع آن کاهش هزینه استقراض پول و هموار شدن مسیرهای سرمایه‌گذاری  و  در نتیجه احتمال بهبود بازارهای جهانی همگی از عواملی هستند که می­توانیم به رشد این بازار در سال آتی همچنان امیدوار باشیم